Les 2 van 7
Betonning volgens IALA-A
Tonnen vertellen je waar het veilige water ligt. Je herkent ze aan kleur, vorm, topteken en licht.
Laterale tonnen
Laterale tonnen markeren de zijkanten van een vaargeul. Ze hangen af van de betonningsrichting, meestal van zee naar de haven.
In de betonningsrichting houd je rood aan bakboord en groen aan stuurboord. Vaar je de andere kant op, dan draait dat om.
| Ton | Kleur en vorm | Topteken | Licht |
|---|---|---|---|
| Bakboord | Rood, stomp | Rode cilinder | Rood |
| Stuurboord | Groen, spits | Groene kegel, punt omhoog | Groen |
| Hoofdvaarwater aan stuurboord | Rood met brede groene band | Rode cilinder | Rood Fl(2+1) |
| Hoofdvaarwater aan bakboord | Groen met brede rode band | Groene kegel | Groen Fl(2+1) |
Cardinale tonnen
Een cardinale ton hoort bij een kompasrichting. Je passeert hem aan de kant van zijn naam: een noordton aan de noordkant. De betonningsrichting maakt hier niet uit.
Het topteken bestaat uit twee zwarte kegels. De punten wijzen naar de zwarte delen van de ton.
| Ton | Kleur | Kegels | Wit licht |
|---|---|---|---|
| Noord | Zwart boven geel | Beide punten omhoog | Q of VQ, doorlopend |
| Oost | Zwart, gele band | Bases naar elkaar | Q(3) 10s of VQ(3) 5s |
| Zuid | Geel boven zwart | Beide punten omlaag | Q(6)+LFl 15s of VQ(6)+LFl 10s |
| West | Geel, zwarte band | Punten naar elkaar | Q(9) 15s of VQ(9) 10s |
Ezelsbruggetje voor de lichten
Denk aan een klok. Oost staat op 3 uur, zuid op 6 en west op 9. Dat is het aantal flitsen per groep.
De zuidton krijgt er een lange flits achteraan. Zo haal je zes en negen flitsen niet door elkaar.
Overige tonnen
- Afzonderlijk gevaar: zwart met rode band, twee zwarte bollen, wit Fl(2). Rondom is bevaarbaar water.
- Veilig vaarwater: rood-wit verticaal gestreept, één rode bol, wit isofase, onderbroken, lange flits of morse A.
- Bijzondere markering: geel, geel liggend kruis, geel licht. Denk aan kabels, oefengebieden of recreatiegebieden.
Nieuwe gevaren en wrakken
Een nieuw gevaar staat nog niet in de kaarten. Denk aan een pas gezonken wrak of een nieuwe zandbank.
Zo'n gevaar krijgt de gewone markering, maar bij groot gevaar wordt minstens één ton dubbel gelegd. Bij een nieuw wrak kan ook een noodwrakboei liggen met blauwe en gele strepen en een blauw en geel licht om en om.
Zo herken je een ton snel
- Overdag kijk je eerst naar het topteken. Dat zie je van ver.
- Daarna kijk je naar de kleur en de vorm van de ton.
- Bij nacht tel je de flitsen en meet je de tijd tot de volgende groep.
- Wit licht hoort bij cardinale tonnen, afzonderlijk gevaar en veilig vaarwater. Geel licht hoort bij een bijzondere markering.
Veelgemaakte fouten
- Bij het uitvaren de rode tonnen toch aan bakboord houden.
- De toptekens van oost en west verwisselen.
- Denken dat een cardinale ton omdraait met de betonningsrichting.
- Rood-wit gestreept aanzien voor een gevaar in plaats van veilig vaarwater.
Bronnen: inview.nl, cbr.nl. Gecontroleerd op 13 oktober 2026.
Gratis oefenen
Test wat je net hebt geleerd
Een paar vragen over dit onderwerp, met uitleg. Geen account nodig.
Klaar om echt te oefenen?
Met de complete cursus krijg je alle vragen, 8 oefenrondes en proefexamens met de echte regels.