Les 5 van 7
Motor en veiligheid aan boord
Goed onderhoud voorkomt de meeste motorpech. Daarnaast moet je weten hoe je omgaat met brand, gas, koolmonoxide en reddingsmiddelen, en hoe je hulp vraagt.
Motorpech voorkomen
Motorpech is de belangrijkste reden dat de KNRM uitvaart. Vaak zit het probleem in de brandstof. Na de winter kan er vuil en bacteriegroei in de tank zitten. Golfslag werkt dat vuil omhoog en dan raakt het filter verstopt.
Leg je boot daarom met een volle tank weg. Dan is er minder lucht, minder condens en minder bacteriegroei.
- Vervang brandstoffilters op tijd en ontlucht daarna het brandstofsysteem.
- Neem een reserve-impeller en een reserve V-snaar mee.
- Ventileer bilge en motorruimte voor het starten en open de koelwaterafsluiter.
- Laat de motor na de tocht enkele minuten onbelast draaien voordat je hem uitzet.
Koeling en accu
De impeller pompt het koelwater rond. Is hij kapot, dan raakt de motor oververhit. Ook een verstopt filter of een volle wierpot kan de koeling stoppen.
Ruik je bij de accu een geur van rotte eieren? Dat is zwavelwaterstof uit een overbelaste accu. Ga dan direct van boord.
Brand aan boord
Bij brand gaan mensen voor de boot. Breng eerst jezelf en anderen in veiligheid. Blus alleen zelf als je zeker weet dat je daarna veilig van boord kunt.
Een poederblusser werkt op veel soorten brand, maar tast metaal aan. Een blusdeken hoort in de kombuis.
- Haal gasflessen weg als dat veilig kan.
- Alarmeer via 112 of geef een Mayday via de marifoon.
- Koel een brandwond minstens 10 minuten met lauw stromend water.
Gas en koolmonoxide
Propaan en butaan zijn zwaarder dan lucht. Lekkend gas zakt naar het laagste deel van de boot en blijft daar hangen. Al bij 2 procent gas in de lucht kan het ontploffen.
Koolmonoxide ontstaat bij onvolledige verbranding. Je ruikt het niet. Hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid zijn de eerste klachten.
| Regel | Waarom |
|---|---|
| Gasfles rechtop in een gaskast met afvoer naar buiten | Lekkend gas stroomt overboord |
| Sensor van een gasdetector laag plaatsen | Gas zakt naar beneden |
| Lek zoeken met zeepsop, nooit met een vlam | Gas is explosief |
| Flesafsluiter dicht als je van boord gaat | Geen gas de boot in bij een lek |
| Installatie elke drie jaar laten keuren | Lekken en slechte slangen vroeg vinden |
Reddingsvesten
Alleen een vest van 150N of 275N draait een bewusteloze drager op de rug. Voor open water kies je minimaal 150N. Een zwemvest of 50N-hulpmiddel draait je niet om.
Bij een opblaasbaar vest betekent een groene CO2-indicator dat het vest klaar is. Rood betekent dat je het moet laten nakijken.
Hulp vragen
Bij nood roep je de Kustwacht op via marifoonkanaal 16 of DSC-kanaal 70 met de roepnaam Den Helder Rescue. Zonder marifoon bel je 112.
Heb je pech zonder direct gevaar, dan bel je het KNRM Helpt Assistentie Centrum. Met een marifoon aan boord luister je uit, buiten blokgebieden op kanaal 10.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat gas opstijgt. Propaan en butaan zakken juist naar beneden.
- Bij brand eerst gaan blussen in plaats van eerst iedereen in veiligheid te brengen.
- Denken dat een 100N-vest een bewusteloze altijd omdraait.
- Bij motorpech zonder gevaar meteen Mayday roepen.
Bronnen: knrm.nl, varendoejesamen.nl, varendoejesamen.nl, assets-global.website-files.com, rivm.nl. Gecontroleerd op 13 oktober 2026.
Gratis oefenen
Test wat je net hebt geleerd
Een paar vragen over dit onderwerp, met uitleg. Geen account nodig.
Klaar om echt te oefenen?
Met de complete cursus krijg je alle vragen, 8 oefenrondes en proefexamens met de echte regels.